آنالایزر باتری چیست؟

آنالایزر باتری چیست؟

آنلایزر باتری یا همان تستر باتری، دستگاهی برای اندازه‌گیری پارامترهای باتری است. به این دستگاه، تستر ظرفیت باتری نیز گفته می‌شود. آنالایزر، هر دو نوع باتری اولیه (معمولی) و ثانویه (شارژی) را بررسی و آنالیز می‌کند. آنالایزر باتری در انواع کاربردهای ساده تا صنعتی بسیار کاربرد دارد، مانند آنالیز منابع تغذیه تاسیسات، آنالیز  منابع تغذیه هواپیماها، آنالیز نیروگاه‌های برق و…. در این مقاله به معرفی آنالایزر باتری، ویژگی‌ها و انواع آن می‌پردازیم. با باتری بازار همراه باشید.

 

آنچه در این مطلب می‌خوانید:

  • آنالایزر باتری چیست؟
  • اهمیت آنالایزر باتری
  • چرا اندازه‌گیری ظرفیت باتری مهم است؟
  • کاربرد آنالایزر باتری چیست؟
  • دقت آنالایزر باتری به چه چیزی بستگی دارد؟
  • انواع آنالایزر باتری
  • 5 مدل از متداول‌ترین تستر باتری اولیه و ثانویه
  • آنالایزر باتری چگونه کار می‌کند؟
  • روش استفاده از آنالایزر باتری
  • نکات خرید و نگهداری آنالایزر باتری

 

 

آنالایزر باتری چیست؟

آنالایزر باتری چیست؟

آنالایزر باتری از خانواده پاور آنلایز یا همان هارمونیک آنالایزر است. پاور آنالایزر دستگاهی است برای اندازه‌گیری دقیق پارامترهای دستگاه‌های تولید و تبدیل الکتریسیته.

آنالایزر باتری نیز وضعیت کلی باتری را ارزیابی می‌کند. یعنی تمام پارامترهای مهم باتری؛ اعم از شارژ، مقاومت، جریان، ولتاژ ، ظرفیت و… را اندازه‌گیری می‌کند. سپس بر اساس این تجزیه و تحلیل‌ها، سلامت کلی باتری را آنالیز خواهد کرد. با استفاده از آنالایزر، می‌توانید پارامترهای باتری را اندازه‌گیری کنید. همچنین متوجه می‌شوید که باتری شما چند درصد سلامت دارد. طول عمر آن چقدر است؛ و در صورت لزوم کار می‌کند یا خیر. ویژگی‌های آنلایزر باتری به شرح زیر است:

  • اندازه‌گیری پارامترهای باتری (ولتاژ، مقاومت داخلی، ظرفیت، جریان، دما، فرکانس و…)
  • عیب‌یابی باتری‌های خراب
  • تست عملکرد باتری (بررسی و اعلام سلامت باتری و اعلام خرابی)
  • ثبت کردن اطلاعات باتری
  • قابلیت انتقال اطلاعات باتری به کامپیوتر و دیوایس‌های دیگر
  • قابلیت تست آنلاین باتری
  • قابلیت تست خودکار

برخی مدل‌های تستر باتری، نرم افزار اختصاصی هوشمند نیز دارند. نرم افزار برای ارتباط بیسیم با آنالایزر، اعمال تنظیمات وکنترل، و همچنین انتقال اطلاعات، بسیار کاربردی است.

 

اهمیت آنالایزر باتری

برای بسیاری از باتری‌های صنعتی، باتری لوازم پزشکی، یو پی اس و … آنالیز و بررسی دوره‌ای باتری‌ها اهمیت زیادی دارد. زیرا اگر یک باتری خراب باشد و درست عمل نکند، عملکرد کل سیستم را با مشکل مواجه خواهد کرد؛ و حتی ممکن است باعث آسیب به سیستم شود. اینجاست که تستر باتری وارد عمل می‌شود. زیرا باتری‌ها به مرور زمان دچار افت ولتاژ، افزایش امپدانس داخلی و به دنبال آن کاهش طول عمر می‌شوند. به همین دلیل در دستگاه‌ها یا تاسیساتی که باتری نقش کلیدی و مهمی دارد؛ استفاده از آنالایزر باتری بسیار اهمیت دارد.

 

چرا اندازه‌گیری ظرفیت باتری مهم است؟

ظرفیت و ولتاژ، ویژگی‌های اصلی یک باتری هستند. ظرفیت بر حسب آمپر ساعت (Ah) محاسبه می‌شود؛ و بیانگر مدت زمانی است که باتری با شارژ کامل، می‌تواند به دستگاه جریان بدهد. ولتاژ نیز اختلاف پتانسل الکتریکی بین دو سر مثبت و منفی است؛ که باعث برقراری جریان الکتریکی در باتری می‌شود. ولتاژ باتری ثابت نیست و با توجه به نحوه و مقدار شارژ و دما، قابل تغییر است. هر چه ولتاژ باتری بیشتر باشد، انرژی و توان باتری و به دنبال آن ظرفیت باتری نیز بیشتر است. از طرفی هر چه ظرفیت یک باتری بیشتر باشد، مدت زمان شارژ دهی یا دشارژ باتری نیز بیشتر خواهد بود.

در جدول زیر ظرفیت استاندارد متداول‌ترین انواع باتری‌ها آمده است.

نام باتری ظرفیت استاندارد
باتری موتورسیکلت 6V : 2Ah~10.5Ah
12V : 2.5Ah~20Ah
باتری اتومبیل 12V : 21Ah~80Ah
باتری کامیون 12V : 83Ah~160Ah
باتری‌ برای کاربرد خانگی 9V: 625mAh(Alkaline)
AA: 2850mAh(Alkaline)
AAA: 1250mAh(Alkaline)
C: 8350mAh(Alkaline)
D: 20500mAh(Alkaline)
باتری لیتیومی لپتاپ 14.8V : 3600mAh~4800mAh
باتری لیتیومی دوربین دیجیتال 3.7V : 650mAh~1350mAh
باتری لیتیومی گوشی همراه 3.7V : 800mAh~1250mAh
باتری لیتیومی گوشی های هوشمند 3.8V : 1560mAh~3000mAh
باتری لیتیومی تبلت 3.8V : 3300mAh~4900mAh

 

کاربرد آنالایزر باتری چیست؟

کاربرد آنالایزر باتری چیست؟

آنالایزر باتری یا تستر باتری کاربردهای مختلفی دارد. در ادامه مهم‌ترین کاربردهای این وسیله سنجش باتری را آورده‌ایم:

  • تست باتری‌های کارخانه‌های تولید باتری در بخش کنترل کیفیت
  • تست باتری‌های تاسیسات تمام صنایع (تاسیسات مخابراتی، ارتباطی و …)
  • تست باتری‌های نیروگاه‌های تولید برق
  • تست باتری‌های صنایع دریایی و نظامی
  • تست باتری‌های صنایع حمل و نقل (راه آهن، هواپیمایی و…)
  • تست باتری‌های بک آپ سیستم‌های نظارت و…
  • تست باتری‌های سیستم‌های باتری خانگی و یو پی اس
  • تست باتری‌ خودرو
  • تست باتری‌های کوچک و روزمره (قلمی و…)

 

دقت آنالایزر باتری به چه چیزی بستگی دارد؟

دقت آنالایزر باتری معمولا به دو عامل بستگی دارد.

  • کیفیت تستر باتری: مسلم است که هر چه کیفیت تستر بالاتر باشد و مدل آن به‌روزتر باشد، دقت بالاتری دارد.
  • نوع باتری: مواد تشکیل دهنده انواع باتری با یکدیگر متفاوت است. به همین دلیل هر باتری رفتار و واکنشی خاص خود را دارد. رفتار هر باتری روی دقت آنالیز آن تاثیر می‌گذارد. برای مثال؛ جریان باتری‌های قلیایی با سرعت نسبتا ثابتی کاهش می‌یابد. به همین دلیل دقت آنالیز باتری‌های قلیایی تقریبا بالا است. اما باتری‌های لیتیوم یونی، افت جریان ثابتی ندارند. از این رو دقت آنالیز این باتری‌ها ممکن است به مقدار لازم نباشد

 

انواع آنالایزر باتری

انواع آنالایزر باتری

آنالایزرها نیز همانند باتری‌ها انواع مختلفی دارند. از آنالایزرهای ساده و ارزان برای تست شارژ باتری‌های کوچک گرفته تا آنالایزرهای پیچیده و صنعتی، برای تست تمام پارامترهای باتری‌های قدرتمند. تستر باتری به طور کلی دو نوع است:

  • تستر باتری‌های اولیه:

    برای تست باتری‌های اولیه، از یک آنالایزر ساده که معمولا یک مولتی متر است؛ استفاده می‌شود. روش کار به این صورت است که آنالایزر به قطب مثبت و منفی باتری متصل شده و مقدار شارژ باقیمانده باتری اندازه‌گیری می‌شود. نشانگر اکثر آنالایزرهای ساده یک چراغ است، که سالم یا خراب بودن باتری را نشان می‌دهد.

  • تستر باتری‌های ثانویه:

    اما آنالایزرهای پیچیده که برای باتری‌های ثانویه استفاده می‌شوند؛ متفاوت هستند. زیرا در باتری‌های ثانویه عوامل مختلفی مثل چرخه شارژ، طول عمر، وضعیت مواد شیمیایی داخل باتری، دما و… روی سلامت باتری تاثیرگذار است. آنلایزرهای پیشرفته تمام ویژگی‌ها و پارامترهای باتری را بررسی کرده؛ و سلامت باتری را تخمین می‌زنند. تسترهای پیشرفته نیاری به دشارژ مکرر باتری ندارند؛ و به باتری فشار نمی‌آورند. با استفاده از تسترهای به‌روز و پیشرفته، در زمانی کوتاه و بدون اختلال در عملکرد باتری، می‌توانید مقاومت داخلی باتری، ولتاژ و دیگر پارامترها را اندازه‌گیری کنید.

انواع متداول تستر باتری اولیه و ثانویه به شرح زیر است:

 

5 مدل از متداول‌ترین تستر باتری اولیه و ثانویه

 

  • آنالایزر باتری الکترونیکی (دیجیتالی)

آنالایزر باتری الکترونیکی (دیجیتالی)

از این تستر، برای اندازه‌گیری ظرفیت باقیمانده باتری استفاده می‌شود. ظرفیت باقیمانده به صورت یک نوار یا نمودار روی صفحه نمایشگر این تستر نمایش داده می‌شود. نمایشگر LCD این آنالایزر تمام نتایج و تجزیه و تحلیل‌ها را نشان داده؛ و بسیار کاربرپسند است.

 

  • آنالایزر باتری جهانی

آنالایزر باتری جهانی

تستر باتری universal برای باتری‌های استوانه‌ای کاربرد دارد. به وسیله این آنالایزر می‌توان انواع باتری استوانه‌ای را آنالیز کرد. برخی مدل‌های آنالایزر جهانی، برای انواع دیگر باتری (سکه‌ای و…) نیز کاربر دارد.

 

آنالایزر باتری خانگی

این تستر برای باتری‌های استوانه‌ای شارژی خانگی استفاده می‌شود. مانند باتری‌های AA، AAA، 9V و… باتری‌های استوانه‌ای شارژی عمدتا از لیتیوم یون، نیکل کادمیم، مواد قلیایی ساخته می‌شوند. با یک تستر باتری خانگی می‌توانید انواع باتری‌های استوانه‌ای شارژی را آنالیز کنید.

 

  • آنالایزر باتری خودرو

آنالایزر باتری خودرو

برای آنالیز باتری خودرو سرب اسیدی، از تستر باتری خودرو استفاده می‌شود. این تسترها وضعیت سلامت باتری خودرو را بررسی کرده و ولتاژ خروجی باتری اندازه‌گیری می‌کنند.

آنالایزر باتری خودرو

سلامت باتری خودرو بسیار اهمیت دارد. از این رو حتما از آنالایزر باتری خودرو به صورت دوره‌ای استفاده کنید. قبل از آنالیز باتری خودرو با تستر، باید مطمئن شوید که که تستر شما با باتری اسید سرب سازگاری داشته باشد.

 

  • آنالایزر باتری برای باتری‌های کوچک

برای آنالیز ولتاژ یک باتری کوچک به وسیله مولتی متر، نتیجه راحت به دست نمی‌آید. بهترین راهکار برای اینکار، استفاده از تستر باتری‌های کوچک است. این تسترها برای باتری‌های کوچک طراحی شده‌اند؛ و آنالیز دقیق و سریع‌تری انجام می‌دهند. تستر باتری‌های کوچک انواع مختلفی دارد. اما معمولا یک تستر باتری کوچک با چندین نوع مختلف باتری کوچک مثل 12 ولتی، قلیایی، قلمی و… سازگار است.

 

 

آنالایزر باتری چگونه کار می‌کند؟

آنالایزر باتری چگونه کار می‌کند؟

تستر باتری انواع مختلفی دارد و به همین دلیل نحوه کار آنها نیز متفاوت است. بعضی از انواع ساده تستر، تنها ولتاژ باتری را اندازه می‌گیرند. در اینجا، روش کار تستر پیشرفته را توضیح می‌دهیم. آنالایزر پیشرفته علاوه بر ولتاژ، مقاوت داخلی باتری را نیز اندازه‌گیری می‌کند. تسترهای پیشرفته با اعمال بار تستی در سراسر باتری در حال کار، بر عملکرد باتری نظارت می‌کنند. آنالایزر پس از اعمال بار بر باتری، جریان و افت ولتاژ هر سلول باتری را به طور همزمان اندازه‌گیری کرده و امپدانس را محاسبه می‌کند.

امپدانس همان مقاومت داخلی باتری است. به طور کلی اندازه‌گیری دقیق مقاومت داخلی (مقاومت ایستا و مقاومت پویا) هیچ باتری ممکن نیست. اما می‌توان به وسیله تسترها، مقدار حدودی امپدانس را بدست آورد.

روش-4-ترمیناله-کلوین

برای ارزیابی هر چه دقیق‌تر مقاومت داخلی باتری، از روش 4 سیمه یا 4 ترمیناله کلوین استفاده می‌شود. در مدل‌های پیشرفته آنالایزر، می‌توان مقدار جریان باتری و به دنبال آن ظرفیت شارژ و دشارژ را نیز اندازه‌گیری کرد.

اندازه-گیری-ظرفیت-شارژ-باتری

برای اندازه‌گیری ظرفیت باتری، جریان باتری در حال شارژ محاسبه می‌شود. سپس مقدار ظرفیت شارژ در این حالت محاسبه می‌شود.

اندازه-گیری-ظرفیت-دشارژ-باتری

همین کار در زمان کار کردن باتری (حالت دشارژ) نیز انجام می‌شود و ظرفیت دشارژ بدست می‌آید. اختلاف این دو ظرفیت، ظرفیت اصلی باتری را نشان می‌دهد.

 

روش استفاده از آنالایزر باتری

برای کار کردن با تستر باتری، ابتدا باید دفترچه راهنمای آن را مطالعه کنید. تا هم مطمئن شوید که تستر با باتری شما سازگار است. و هم با روش کار توصیه شده توسط سازنده آشنا شوید. اما به طور کلی و برای تسترهای ساده و خانگی؛ باید باتری را داخل تستر قرار دهید.  به صورتی که قطب‌های مثبت و منفی کاملا سرجای خود محکم باشند. سپس اطلاعات آنالیز شده را از روی نمایشگر تستر بخوانید. به همین راحتی. نمایش اطلاعات در تسترهای مختلف با فرمت‌های مختلفی (عدد، نمودار و…) است.

 

نکات خرید و نگهداری آنالایزر باتری

هنگام خرید تستر باتری، باید به نکات مختلفی از جمله قیمت، باتری‌های سازگار و ویژگی‌های تستر توجه کنید. پس انتخاب بهترین تستر باتری، به نیازهای شما بستگی دارد. اینکه برای چه باتری‌هایی و چه سایز باتری می‌خواهید استفاده کنید. اندازه‌گیری چه پارامترهایی مدنظرتان است. و بودجه شما برای اینکار چقدر است. وقتی تستر مورد نظر خود را خریداری کردید، باید نگهداری از آن را هم جدی بگیرید. مراقبت درست از تستر همانند نگهداری باتری اهمیت دارد. تستر را در جای خنک و خشک نگهداری کنید. از وارد آمدن ضربه به تستر جلوگیری کرده و برای تمیز کردن آن، از یک پارچه خشک استفاده کنید.

 

کلام آخر

باتری‌ها، منابع ذخیره برق کوچک و پرکاربرد در زندگی هستند. هر باتری از یک یا چند سلول الکتروشیمیایی تشکیل شده‌ است که انرژی شیمیایی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. در نتیجه، یک باتری زمانی عملکرد مناسب دارد؛ که سالم باشد و مواد شیمیایی تشکیل دهنده آن به خوبی عمل کنند. یعنی باتری توانایی حفظ شارژ را داشته باشد. پس هر جا که باتری استفاده می‌شود؛ آنالایزر باتری هم باید حضور داشته باشد. مخصوصا در صنایع. در این مقاله سعی کردیم به طور کامل تستر باتری را توضیح دهیم. اگر هر گونه سوالی داشتید؛ از طریق بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا